Skąd córka Chrobrego na katedrze w Naumburgu?
23 czerwca 2025, 09:58Śmiejąca się Polka – jeden z najbardziej znanych poloników w sztuce gotyckiej. Naturalnej wielkości rzeźba zdobiąca katedrę w Naumburgu, przedstawia Regelindę, córkę Bolesława Chrobrego. Skąd polska księżniczka w niemieckiej katedrze? Posłuchajcie...
Czytanie umysłów – empatia czy rozumowanie?
6 maja 2010, 11:02Umiejętność rozumienia i przewidywania cudzych emocji, myśli i decyzji jest podstawą naszego funkcjonowania w społeczeństwie. W jakim stopniu jednak zależy ona od naszych zdolności empatycznych, a w jakim od rozumowych? - częściowo tłumaczą badania niemieckich lekarzy.
Archeolodzy znaleźli świetnie zachowany carnyx – celtycką trąbę bojową
12 stycznia 2026, 10:12W West Norfolk w Wielkiej Brytanii podczas badań archeologicznych prowadzonych przed budową osiedla mieszkaniowego, naukowcy znaleźli grupę metalowych obiektów sprzed wieków. Najbardziej interesującym z nich jest zachowany niemal w całości carnyx – wykonany z brązu instrument dęty, którym Celtowie zagrzewali swoich wojowników do boju.
Jak bakterie budują swoje strzykawki
14 czerwca 2010, 11:01Aby zainfekować czyjś organizm, bakteria musi przechytrzyć jego układ odpornościowy. W tym celu przez kanały transportowe w błonie dostarczane są czynniki wirulencji. U niektórych bakterii kanały te tworzą coś w rodzaju strzykawki, przez co patogen zyskuje dostęp do wnętrza komórki gospodarza. Naukowcy ze Stowarzyszenia Maxa Plancka i Federalnego Instytutu Badań nad Materiałami i Testowania jako pierwsi odkryli, jakie podstawowe reguły rządzą "konstrukcją" kanałów. Do eksperymentów wykorzystano gatunek bakterii powodujący zatrucia pokarmowe (czerwonkę) - Shigella flexneri.
Uśpiony mózg nie śpi. Zaawansowane przetwarzanie języka w znieczuleniu ogólnym
6 maja 2026, 17:31Naukowcy z Baylor College of Medicine i kilku innych ośrodków odkryli, że hipokamp – jedna z kluczowych struktur mózgu – zachowuje zdolność do zaskakująco złożonego przetwarzania informacji nawet podczas wyłączenia świadomości.Badanie przeprowadzono u siedmiu pacjentów poddawanych planowym operacjom neurologicznym z powodu lekoopornej padaczki skroniowej.
Dieta i ćwiczenia odmładzają synapsy
3 sierpnia 2010, 11:45Czemu ćwiczenia i ograniczenie kaloryczności posiłków opóźniają procesy starzenia i polepszają formę psychofizyczną? Zespół z Uniwersytetu Harvarda dowiódł, że dzieje się tak za sprawą odmłodzenia synaps nerwowo-mięśniowych, czyli połączeń między neuronami a komórkami mięśniowymi (Proceedings of the National Academy of Sciences).
Już w piątek Małopolska Noc Naukowców
20 września 2010, 16:11Już w najbliższy piątek, 24 września, w Krakowie, Tarnowie i Nowym Sączu rozpocznie się Małopolska Noc Naukowców. Jak co roku zachęcamy miłośników nauki, by spędzili piątkowy wieczór i noc inaczej niż zwykle.
Śluzowa moskitiera
18 listopada 2010, 09:58Ryby zamieszkujące rafy koralowe, np. papugoryby lub wargaczowate, przed udaniem się na spoczynek przygotowują sobie śluzowy kokon. Zjawisko to od dawna przyciągało naukowców i innych obserwatorów morskiego życia, jednak dotąd funkcja takiej osłony pozostawała nieznana. Teraz Alexandra Grutter z University of Queensland wykazała, że chroni ona śpiące ryby przed natrętnymi pasożytami (Biology Letters).
Redaktor The Lancet przeprasza za nazwę enzymu
12 stycznia 2011, 16:10Richard Horton, redaktor naczelny prestiżowego pisma medycznego The Lancet, wyraził ubolewanie z powodu stygmatyzacji Indii i ich stolicy przez nazwanie nowego zapewniającego antybiotykooporność enzymu metalo-β-laktamazą z Nowego Delhi (ang. New Delhi metallo-beta-lactamase 1, NDM-1).
Kobiety z bratem bliźniakiem ważą nieco więcej
21 marca 2011, 14:01Kobiety, które mają brata bliźniaka, ważą nieco więcej na późniejszych etapach życia. Poza tym, w porównaniu do pań z bliźnięciem dwujajowym płci żeńskiej, częściej cierpią na dyslipidemię, czyli nieprawidłowe stężenie we krwi jednego albo więcej lipidów, np. LDL.
